Motocykl bez biegów i hamulców? Brzmi niewiarygodnie, ale to właśnie te elementy już na pierwszy rzut oka pozwalają odróżnić motocykl żużlowy od tradycyjnego. Ta niepozorna, skromna konstrukcja może sprawiać wrażenie niedopracowanej. Nic bardziej mylnego! Motocykl żużlowy, mimo stosunkowo prostej budowy technicznej, od początku do końca jest bardzo dobrze przemyślany. Brak skrzyni biegów, hamulców oraz rozrusznika ma służyć jak najniższej wadze sprzętu, która wynosi nie mniej niż 77 kg, a rzadko przekracza 80 kg. Konstrukcja jednośladu przystosowana jest do jazdy jedynie w lewo, co umożliwia pokonywanie zakrętów i łuków poprzez tak zwany ślizg kontrolowany.

Serce motocykla żużlowego

Motocykl żużlowy, w odróżnieniu od tradycyjnego, ma przeznaczenie specjalistyczne, co z definicji sprawia, że te dwie maszyny różnią się od siebie od podszewki. Silnik motocykla żużlowego przystosowany jest do pokonywania krótkich dystansów możliwie najszybciej. Jest on wyposażony w tylko jeden cylinder, gaźnik i świecę zapłonową oraz maksymalnie cztery zawory, a napędza go czysty metanol (innymi słowy spirytus metylowy). Prędkość maksymalna pojazdu przekracza nieznacznie 100 km/h, a tą wartość motocykl osiąga w zaledwie 3 sekundy. Motocykl żużlowy spala ok 100 l metanolu na 100 km, a pojemność baku wynosi średnio 1,5-2 litry paliwa. Aktualnie na rynku funkcjonują tylko dwie firmy produkujące tego typu silniki: włoski Giuseppe Marzotto oraz czeska Jawa, ale warto zaznaczyć, że w użytku jest głównie sprzęt włoskiej marki . Silnik żużlowy umieszczany jest w specjalnej, lekkiej ramie. Przedni widelec jest amortyzowany, tył natomiast jest bardzo twardy, przez co początkujący motocykliści mogą mieć problem z utrzymaniem go w ryzach.

Przy profesjonalnym użytkowaniu silniki przed rozpoczęciem eksploatacji poddawane są tuningowi, czyli szeregowi modyfikacji mających służyć polepszeniu osiągów, a także dopasowaniu sprzętu do stylu jazdy użytkownika. Modyfikacje te polegają na przebudowie poszczególnych elementów w celu wydobycia sportowego charakteru silnika. Poddawany wielu silnym przeciążeniom pojazd średnio co 10- 20 biegów musi przejść gruntowny przegląd, a mniej więcej co 100 biegów- remont generalny.

Ściśle określone przepisy

Budowa motocykla żużlowego podlega serii wymogów, które są dużo bardziej restrykcyjne niż w przypadku klasycznych motocykli. Jedne z ważniejszych kryteriów, które warunkują dopuszczenie motocykla do użytku to wyposażenie w seryjny układ wydechowy (końcówka rury wydechowej nie może wystawać poza zarys opony tylnego koła i nie może się kończyć przed osią tylnego koła). Na kole zębatym tylnej osi, na łańcuchu, sprzęgle i silniku musi zostać umocowana osłona. Podnóżek powinien być umieszczony po prawej stronie motocykla i nie może wystawać więcej niż 32 cm od jego osi wzdłużnej. Kierownica nie może być szersza niż 90 cm, ani mniejsza niż 70 cm, a długość rękojeści umocowanych na końcach kierownicy nie może przekraczać 12 cm. Elementem wyróżniającym motocykle żużlowe spośród innych jednośladów jest również zawieszony na prawym nadgarstku kierowcy wyłącznik zapłonu, który w razie niekontrolowanego upadku motocyklisty powoduje automatyczne wyłączenie silnika.